Szacuje się, że nawet 90% mężczyzn doświadcza na pewnym etapie życia łagodnego przerostu prostaty. Objawia się on przede wszystkim trudnościami w oddawaniu moczu, które mogą znacząco wpływać na komfort codziennego funkcjonowania. Jakie są przyczyny tego schorzenia i w jaki sposób można łagodzić jego symptomy?

Przyczyny łagodnego rozrostu prostaty

Prostata (inaczej gruczoł krokowy) to niewielki narząd obejmujący cewkę moczową tuż pod pęcherzem, który odpowiada m.in. za produkcję płynu nasiennego. Wraz z wiekiem dochodzi do jego powiększania, choć dokładne mechanizmy tego zjawiska nie są poznane. Podejrzewa się dwie główne przyczyny:

• zaburzenia hormonalne – u starszych mężczyzn spada poziom testosteronu, a rośnie stężenie jego aktywnej pochodnej – dihydrotestosteronu (DHT). Wyższy udział DHT w prostacie stymuluje jej komórki do rozrostu,
• predyspozycje genetyczne – jeśli w rodzinie występował łagodny przerost gruczołu krokowego, zwiększa się ryzyko jego rozwoju u kolejnych pokoleń.

Dodatkowo pewne czynniki mogą przyczyniać się do rozrostu prostaty, np. niektóre choroby (cukrzyca, otyłość), leki (insuliny) czy używki, takie jak kawa czy alkohol.

Objawy łagodnego przerostu prostaty i ich wpływ na codzienność

Powiększający się gruczoł krokowy zaczyna uciskać cewkę moczową. Początkowo może nie wywoływać to żadnych objawów, jednak z czasem pojawiają się m.in.:

• częsta potrzeba oddawania moczu, także w nocy,
• osłabiony strumień moczu,
• silne parcie na pęcherz,
• opóźniony początek oddawania moczu,
• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
• kapanie pod koniec oddawania moczu.

Dolegliwości spowodowane przez łagodny przerost prostaty mogą znacząco obniżać jakość życia. Nocne wstawanie do toalety prowadzi do chronicznego zmęczenia i problemów z koncentracją w ciągu dnia. Trudności z oddawaniem moczu przyczyniają się do dyskomfortu w pracy i w sytuacjach towarzyskich. Jeśli choroba nie jest odpowiednio leczona, może prowadzić do poważniejszych powikłań, np. zakażeń dróg moczowych czy kamicy pęcherza^[1].

Jak łagodzić objawy łagodnego przerostu prostaty?

Trudności z oddawaniem moczu można złagodzić przy pomocy dostępnych bez recepty leków na przerost prostaty, zawierających np. wyciąg z owoców palmy sabałowej. Obecne w nim składniki aktywne wykazują właściwości przeciwzapalne, a także hamują rozrost komórek prostaty i przyczyniają się do redukcji ich nadmiaru.

Jednak najważniejszym działaniem owoców palmy sabałowej jest blokowanie enzymu 5-α-reduktazy, który przekształca testosteron do dihydrotestosteronu. Zahamowanie tego procesu przyczynia się do obniżenia poziomu DHT w gruczole krokowym, co może złagodzić objawy jego przerostu^[2].

Oprócz tego warto wprowadzić pewne zmiany w trybie życia, które pozwolą zapanować nad problemami z oddawaniem moczu, np.:

• rezygnacja lub ograniczenie kawy, alkoholu i papierosów,
• oddawanie moczu dwukrotnie w odstępie kilku minut, aby całkowicie opróżnić pęcherz,
• ograniczenie picia dużych ilości płynów przed snem lub wyjściem z domu.

Objawy przerostu prostaty mogą znacząco wpływać na codzienne życie, ponadto nieleczone zaburzenie przyczynia się do rozwoju poważniejszych problemów. Dlatego warto regularnie badać jej kondycję, a w razie potrzeby wprowadzić odpowiednią profilaktykę lub leczenie.

^[1]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK558920/ [dostęp 05.03.2025].

^[2] Ateyah, M. A., Abdulridha, M. K., & Alkabee, M. J. (2021). Saw Palmetto Therapy for Lower Urinary Tract Symptoms Associated with Benign Prostatic Hyperplasia Assessment in Iraq. Medico Legal Update, 21: 1448-1454.