W diagnostyce chorób układu sercowo-naczyniowego stosowane są różne badania, które bazują na nieinwazyjnych i precyzyjnych metodach obrazowania oraz ocenie parametrów czynnościowych. Do podstawowych procedur tego typu należą echo serca oraz elektrokardiografia. Celem obu jest analiza funkcji i struktury mięśnia sercowego, jednak występują między nimi różnice w technice wykonania czy zakresie uzyskanych informacji. Zależnie od stanu pacjenta, objawów i podejrzewanej nieprawidłowości, lekarz może zlecić tylko jedno badanie lub zadecydować o ich wzajemnym wykonaniu.

EKG jako metoda czynnościowa

Elektrokardiografia to badanie, które polega na pomiarze aktywności serca przy użyciu elektrod rozmieszczonych na klatce piersiowej i kończynach pacjenta. EKG pozwala na rejestrowanie zmian potencjałów elektrycznych, generowanych przez fale w mięśniu sercowym. W ten sposób możliwa jest analiza jego przewodnictwa, rytmu czy też obecności zmian przeciążeniowych, martwiczych lub niedokrwiennych. Badanie serca taką metodą jest bardzo pomocne w diagnostyce wielu zaburzeń, migotania przedsionków, bloków przedsionkowo-komorowych czy też zawałów. EKG pozwala na wyjątkowo szybką ocenę stanu czynnościowego mięśnia sercowego, przy czym jego wartość jest ograniczona do bieżącego zapisu aktywności elektrycznej. W praktyce badanie nie dostarcza więc wielu informacji, np. na temat pracy zastawek czy morfologii jam serca. 

Obrazowanie dynamiczne poprzez echo serca

Echokardiografia serca jest obrazowym badaniem ultrasonograficznym, które służy do funkcjonalnej i anatomicznej oceny struktur mięśnia sercowego w czasie rzeczywistym. Ze względu na zastosowanie ultradźwięków, procedura taka bardzo precyzyjnie obrazuje komory, przedsionki, zastawki i większe naczynia odchodzące od serca. Badania echokardiograficzne są bardzo pomocne w pomiarze grubości ścian, ocenie frakcji wyrzutowej lewej komory czy identyfikowaniu płynu w osierdziu, a także obserwacji przepływu krwi przez jamy serca. Nie bez znaczenia pozostaje możliwość wykrycia różnych patologii strukturalnych, włącznie z przerostami, wadami zastawkowymi czy kardiomiopatiami. Inaczej niż EKG, echo serca pozwala na dokładną analizę wielu parametrów mechanicznych i hemodynamicznych do diagnostyki niewydolności czy nadciśnienia.

Kwalifikacja pacjenta do badania

Decyzja o skierowaniu pacjenta na określone badanie serca powinna zależeć od specyfiki dolegliwości i dostępnych danych klinicznych, a także podejrzeń co do występowania określonej jednostki chorobowej. EKG zwykle wykonuje się jako pierwsze w przypadkach nagłych, ostrych zespołach wieńcowych czy potencjalnych zaburzeniach rytmu, ponieważ umożliwia szybkie rozpoznanie dynamicznych zmian czynności elektrycznej. Echo serca jest natomiast wskazane w sytuacjach, które wymagają bardziej pogłębionej analizy strukturalnej. Dotyczy to np. oceny stopnia zaawansowania wad zastawkowych, podejrzenia niewydolności serca czy diagnostyki wysięku osierdziowego. Oba badania są często komplementarnie stosowane w praktyce klinicznej. EKG informuje o danych elektrofizjologicznych, a echo serca umożliwia ocenę funkcji mechanicznej i morfologii narządu.

Różnice techniczne i wymagania

Metoda wykonania obu badań znacząco się różni. EKG jest techniką bardzo szybką, która nie wymaga wcześniejszego przygotowania i opiera się wyłącznie na zastosowaniu elektrokardiografu. Badanie takie trwa tylko kilka minut, a wynik jest uzyskiwany od razu. Echo serca wymaga natomiast skorzystania z aparatu ultrasonograficznego ze specjalistyczną głowicą, który powinien obsługiwać operator doświadczony w ocenie struktur serca. Diagnostykę tego typu można odbyć w przychodni CM Sadyba. Obszar jej działalności to Warszawa i okolice, a na stronie https://www.cmsadyba.pl/echo-serca-usg-serca znajdują się niezbędne informacje. Oba badania różnią się też obszarem zastosowań. Echo serca umożliwia wczesne rozpoznanie patologii, zanim jeszcze pojawią się zaburzenia wykrywalne w zapisie elektrokardiograficznym. EKG wciąż jednak zachowuje swoje znaczenie, chociażby jako narzędzie monitorujące i przesiewowe w warunkach szpitalnych lub laboratoryjnych.